ارکستر سمفونیک زنان مونترال

نویسنده: سهیلا درستکار

زمانی که ارکستر سمفونیک زنان مونترال در اوایل قرن بیستم پا به عرصه ی حیات گذاشت، وضعیت زنان در کانادای اوایل قرن بیستم، بسیار با امروز متفاوت بود. آن ها حق رای نداشتند، در فعالیت های اجتماعی شرکت نمی کردند و فعالیت حرفه ای موسیقی، کاری مردانه محسوب می شد.

و در چنین شرایطی اتل استارک ۲۴ ساله، زنی از مونترال، رهبر ارکستر و نوازنده ی ویولن، فارغ التحصیل آکادمی موسیقی کبک و دارای نشان سلطنتی هنر و همکارش مگ بوین، فعالیت زنان موزیسین را سمت و سویی دیگر بخشیدند. آن ها اولین و آخرین ارکستر زنان را در کانادا و آمریکای شمالی با نام “ارکستر سمفونیک زنان مونترال” تاسیس کردند و زنان موزیسین را به احترامی که سزاوارشان بود رساندند. امکانات اولیه برای راه اندازی چنین ارکستری بسیار ناچیز بود. اما اتل استارک، در عرض ۱۰ روز، ۴۰ بانوی نوازنده را که حتا بعضی از آن ها آماتور بودند، گردهم آورد. سازهای آنان عموما اهدایی از مدارس، فروشگاه های موسیقی و مردم خیّر بود و نوازندگان، مکانی برای تمرین نداشتند.
این ارکستر، اولین تمرینات خود را در ۲۸ ژانویه ی ۱۹۴۰ در زیرزمین مغازه ای برگزار کرد و به مرور با دعوت از نوازندگانی از مدارس موسیقی آمریکا، تعداد اعضای خود را به ۷۰ تا ۸۰ نفر رساند. اولین اجرای این ارکستر به رهبری اتل استارک در ۳۱ جولای ۱۹۴۰ در حضور حدود ۳۰۰۰ تماشاچی به روی صحنه رفت که با وجود داشتن تعداد زیادی نوازنده ی آماتور و بی تجربه با موفقیت چشمگیری مواجه شد.
۲۲ اکتبر ۱۹۴۷، ارکستر سمفونیک زنان مونترال که اینک از سطح قابل قبول نوازندگان برخوردار شده بود، برنامه ای را در نیویورک با موفقیت به انجام رساند و بدین گونه بود که زنان موزیسین کانادایی، کم کم جای خود را در موسیقی کلاسیک این کشور باز کرده و علاوه بر این، نقش زیادی در به ثمر رساندن جنبش زنان این کشور بازی کردند.
در نهایت، درست است که این ارکستر با اجرایی در ۱۱ دسامبر ۱۹۶۵ با ۷۳ نوازنده و در حضور ۲۰۰۰ تماشاچی مونترالی به حیات خود پایان داد، اما  تاثیر بسیار زیادی که بر وضعیت اجتماعی بانوان، به خصوص زنان موزیسین کانادایی داشت و نتیجه ی همت و کوشش سی ساله ی اتل استارک و نوازندگان این ارکستر بزرگ، هیچ گاه از خاطره ی تاریخ پاک نخواهد شد.