مقاله

تاریخ فوت مچول پروانه با استناد صفحات گرامافون

۲ خرداد ۱۳۹۱ نویسنده: محمدرضا شرایلی صفحات گرامافون علاوه بر ثبت آثار موسیقایی پیشینیان به صورت شنیداری، اسنادی مهم در شناسایی زوایای تاریک و مبهم تاریخ موسیقی نیز هستند. از بسیاری زنان و مردان موسیقی این سرزمین جز نامی بر روی برچسب برخی صفحات گرامافون تاکنون اطلاعات دیگری یافت نشده است و اهمیت فریضه ی تحقیق در این خصوص به نیکی بر اهل پژوهش روشن است. یکی از این موارد که با وجود این اسناد به تازگی بر اهل تحقیق روشن گشته محدوده ی دقیق تر و اصلاح شده ی تاریخ فوت پروانه است. بانو مچول پروانه از خوانندگان مطرح اواخر دوره ی قاجار و اوایل پهلوی بود. شرح حال و زندگی او ...

حضور بانوان در جامعه ی موسیقی ایران

۱ اردیبهشت ۱۳۹۱ نویسنده: سجاد پورقناد بیش از صد سال است که جامعه شناسان، حضور بانوان در زمینه های مختلف اجتماعی را در جوامع، معیاری برای رشد اجتماعی آن جامعه می دانند و با داشتن آمارهای مختلف، حضور بانوان را در عرصه های مختلف اجتماعی تحلیل می کنند. متاسفانه در کشور ما این آمار و ارقام کمتر در دسترس محققان بوده است و گاهی اصلا آمار گیری خاصی در این زمینه انجام نشده است. در این مطلب سعی داریم با آمار گیری بر مبنای اطلاعات ناچیز قابل دست رسی از لیست اعضای ارکسترهای بزرگ که در ایران از ابتدای سده ی حاضر فعالیت داشته اند، به آماری تقریبی از حضور بانوان در ارکسترهای ...
آوازهای ناتمام

آوازهای ناتمام

۱ اردیبهشت ۱۳۹۱ نویسنده: پیمان سلطانی در زن عنصری است (ژوییسانس) که تن به نمادسازی نمی دهد. با اشاره به این سطر، می کوشیم تا از روایت دگرجنس خواهانه، خود را رها سازیم و در این رهایی از اختگی و حسرت قضیب، که همانا تلقی ای فرویدی است، نیز دست کشیم و بکوشیم تا زن بیرونی موسیقی ایران را در برابر زنِ درون آن قرار داده و خودجانشینی برون زن از درون اش را به فهم واقعی نزدیک کنیم. آیا  مواجه با تجلی چهره ای از تمامیتِ شخصیتِ زنِ دنیای موسیقی خواهیم شد؟ آیا آن را به غلط تجربه کرده ایم؟ این که ...

کلید در دوزخ

۱ اردیبهشت ۱۳۹۱ نویسنده: فرشاد توکلی نیکوی عزیز   دعوتت به همکاری، باعث خوشحالی و افتخار بود. در کنار این احساس، نکته ای هست که مایلم با شما مطرح کنم. اختصاص تارنمایی ویژه ی زنان موسیقی دان و فعالیت هایشان، پسندیده و ستودنی است. تداوم و پایداری سنجیده ی چنین پایگاهی، می تواند آیندگان را سندی باشد از کوشش جدی و پایدار زنان اهل موسیقی، در دورهایی که هرروز چیز تازه ای امنیت جسمی-روانی زنان را تهدید می کند.   اما سرمقاله و برخی از دیگر نوشته ها به وجه دیگری نیز اشاره داشت: تبعیض علیه زنان و نادیده گرفتن حقوق شان. این گونه برداشت می شود که نطفه ی این تارنما در ...

صدای یک طغیان

۱ اردیبهشت ۱۳۹۱ نویسنده: سهیلا درستکار در دوم دسامبر ۱۹۲۳ از پدر و مادری یونانی و مهاجر در نیویورک، کودکی چشم به جهان گشود، که بعدها، یکی از سرشناس ترین و نام آورترین هنرمندان سوپرانوی قرن بیستم و پس از جنگ جهانی دوم، لقب گرفت. او که در چهارده سالگی همراه   مادر و خواهرش به آتن بازگشت، دوران تحصیل و فراگیری موسیقی را در سال ۱۹۳۷میلادی آغاز کرد. همان سال، کنسرواتور آتن، پذیرای وی بود و او در آن جا، زیر نظر استادانی چون "آلویرا دهید الگو " و " ماریا تریولا " به تعلیمِ صدا پرداخت. سالِ ۱۹۴۵ مصادف با زمانی بود که ماریا پس از بازگشت به نیویورک و اقامت کوتاهش در آرزوی ...

در بهار امید

۱ اردیبهشت ۱۳۹۱ نویسنده: محمدرضا شرایلی در بهار امید، باید آنچه رویید، از دریچه ی دل، دید و چید و بویید     قمرالملوک وزیری، بانوی آواز ایران  بود که در سال 1305 شمسی که برای اولین بار   پس از جنگ جهانی اول، ضبط صفحات گرامافون در ایران رواج یافت اولین آثار خود را   ضبط نموده است.   این صفحات توسط کمپانی هیز مسترز وُیس انگلستان ( His Master`s Voice) در تهران ضبط و برای تولید روانه ی شهر هایس انگلستان شد.     اشعار فوق، بند اول یکی از زیباترین ترانه های بهاریه ایست که در همین سال از قمر الملوک وزیری ضبط شده و به یادگار مانده است. این تصنیف در مایه ی افشاری با شعر و ...

بانوی آواز کلاسیک

۱ اردیبهشت ۱۳۹۱ نویسنده: نیکو یوسفی شاید کمتر کسی بداند دانشگاه شهید باهنر کرمان با200000 مترمربع زیربنا، 14 دانشکده و موسسه ی تحقیقاتی، حدود 500 عضو هیات علمی، 20000 دانشجو و 1000 کارمند، که یکی از دانشگاه های برتر به لحاظ سطح علمی در ایران است، توسط مهندس علیرضا افضلی پور و همسرش با هزینه ی شخصی ساخته شد و نام این خیرین، امروز تنها بر سردر دانشکده ی پزشکی این دانشگاه دیده می شود: دانشکده ی پزشکی مهندس افضلی پور. و بازشاید کمتر کسی بداند بانویی که سال ها در کنار مهندس افضلی پور زیست و به راستی همیار و همکار وی بود، یکی از نام آوران شایسته ی موسیقی بود که نام وی با آواز کلاسیک ...

بررسي نقش جنسيت در انتخاب ساز

۱ اردیبهشت ۱۳۹۱ نویسنده: شاهين مهاجري (گردآوری و ترجمه) مقدمه در طول تاريخ و با توجه به شرايط اجتماعي و اقتصادی - همواره كليشه هاي رفتاري و شخصيتی به زنان تحميل شده است. به عنوان مثال فرهنگ آسيايي، "خانه دار بودن " يا " مادربودن" را براي يك زن مهم مي داند.   اين نقش گاهی چنان افراطي مي شود كه زن را به موجودی رده پايين تبديل مي كند. مثلا در فرهنگ قديم چين به زن برچسب  Yin را اختصاص مي دادند كه به معناي زنانگي –لطافت– منفي بودن و تيرگي است درحالی كه مرد با برچسب Yang معرف مردانگی –روشنی- مثبت بودن و قدرت بود. اما نقش زنان در موسيقی چگونه است؟ تاريخ موسيقي غرب مهم ترين ...

سرمقاله شماره ی دوم. اردیبهشت ۱۳۹۱

۱ اردیبهشت ۱۳۹۱ نویسنده: نیکو یوسفی بهارا زنده مانی، زندگی بخش یک ماه از فعالیت این سایت گذشت. یک ماهی که با همه ی روزمرگی هایش، سرعتی باورنکردنی در پیمودن زمان داشت. گذر ایام چنانچه در همه ی عمر، نامحسوس طی شده، شامل عمر این مجله ی الکترونیک هم می شود و ناگزیرمان می کند که در پربار کردن  لحظه هایمان بکوشیم تا دچار دریغ و افسوسی که چاره ای هم ندارد، نشویم. شماره ی دوم ما زمانی به دیدگان تان معرفی شد که با نوزایی فصل روبه رو هستیم. تقارنی که باید به فال نیک گرفته شود تا همراه با بهار زیبای طبیعت و شروع سالی نو، سبزترین لحظات زندگی را باهم رقم بزنیم. تلاش من و همکاران ...

اولین اثر ضبط شده از زنان موسیقیدان در ایران

۱۸ اسفند ۱۳۹۰ نویسنده: محمدرضا شرایلی چند ماهی تا یکصدمین سال ضبط اولین اثر موسیقایی در ایران از اولین زنان موسیقیدان باقی است. پاییز 1291 شمسی در تهران برای اولین بار آثاری از زنان هنرمند در عرصه ی موسیقی ضبط شده و به یادگار مانده است. اگرچه پیش از آن در گستره ی ایران فرهنگی، در شبه قاره ی هند و در حوزه ی موسیقی ایران زمین ( عنوان Persian ثبت شده بر روی صفحات) نمونه های متعددی از آثار بانوان هنرمند ضبط شده است که در مجال دیگری مورد مداقه قرار خواهد گرفت. دومین سری ضبط صفحات کمپانی گرامافون انگلستان در تهران در پاییز سال 1291 شمسی صورت گرفت. در ضبط های قبلی از موسیقیدانان ...